Göç olgusu bugüne kadar genellikle siyasi kararlar, savaşlar ve kitlesel nüfus istatistikleri üzerinden okundu. Ancak gazeteci Selim Öztürk’ün imzasını taşıyan “Geçmişin İzleri: Sancak” belgesel projesi, merceğini doğrudan göçün insan ruhunda açtığı paranteze, kültürel aktarıma ve sınırları aşan aidiyet duygusuna çeviriyor. Türkiye Bosna Sancak Derneği’nin yaklaşık 10 yıldır kesintisiz destek verdiği bu kapsamlı çalışma, yüzlerce saatlik ham görüntüsü ve 100’ü aşkın tanıklığıyla hem sanat hem de akademi dünyası için paha biçilmez bir görsel hafıza havuzu sunuyor.
80 YAŞ ÜZERİ 100’DEN FAZLA TANIK VE 7 ÜLKEYİ KAPSAYAN ARŞİV MÜCADELESİ
Çalışmanın ilk adımları Türkiye’nin farklı illerinde yaşayan Sancak kökenli ailelerle yapılan görüşmelerle atıldı. Ardından saha araştırmaları Kuzey Makedonya ve Sırbistan’ın Sancak Bölgesi’ne genişletildi. Birebir göçü yaşamış, bugün 80 yaşın üzerinde olan 100’ü aşkın Sancaklı Boşnak ile derinlemesine sözlü tarih mülakatları gerçekleştirildi.
Belgeselin gücü sadece canlı tanıklıklardan değil, uluslararası nitelikteki titiz belge taramasından da geliyor. Araştırma sürecinde Türkiye’nin yanı sıra Sırbistan, Kuzey Makedonya, Bulgaristan, Macaristan, Avusturya ve Almanya’daki kütüphaneler, resmi devlet arşivleri ve özel koleksiyonlar tarandı. Dönemin gazete nüshaları, resmi evraklar ve aile albümleri ilk kez tek bir dijital platform çatısı altında bir araya getirildi.
“NOSTALJİ DEĞİL, GELECEK KUŞAKLARA AKTARILACAK BİR TOPLUMSAL HAFIZA”
Projeye dair değerlendirmelerini paylaşan gazeteci Selim Öztürk, çalışmanın temel felsefesini şu sözlerle ifade ediyor:
“Bu çalışma, sadece göç eden insanların hikâyesini anlatmak için değil; zamanın içinde kaybolmaya yüz tutmuş ortak hafızamızın izlerini kayıt altına almak amacıyla ortaya çıktı. Amacımız nostalji üretmek değil; gelecek kuşaklara aktarılabilecek toplumsal bir hafıza oluşturmak.”
Türkiye Bosna Sancak Derneği ile 13 yıla yayılan stratejik iş birliği sayesinde hayata geçirilen eserin görüntü yönetmenliğini ise uluslararası başarılarıyla tanınan Farid Huseynzade üstlendi.
ULUSLARARASI FESTİVALLER VE AKADEMİK GÖSTERİMLER İÇİN GÜN SAYIYOR
Post-prodüksiyon ve kurgu aşaması tamamlanmak üzere olan “Geçmişin İzleri: Sancak”, önümüzdeki süreçte ulusal ve uluslararası belgesel film festivallerinde izleyici karşısına çıkacak.
Yönetmen Selim Öztürk, bu yıl festival yolculuğuna iki farklı dev yapımla birden katılmaya hazırlanıyor. Balkan tarihinin en acı sayfalarından birine ışık tutan “Srebrenitsa Soykırımı” belgeseli ile göç ve kimlik eksenli “Geçmişin İzleri: Sancak” eserleri eş zamanlı olarak festival maratonuna başlayacak. Festival gösterimlerinin ardından her iki belgeselin de üniversiteler, kültür merkezleri ve sivil toplum kuruluşları çatısı altında gösterimleri ve panelleri düzenlenecek.
